Leonardo da Vinci - Wikicytaty

Leonardo da Vinci

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
Prawdopodobny Autoportret
Człowiek witruwiański
Dama z gronostajem
Embrion w łonie matki
Jan Chrzciciel
La Belle Ferronière
Leda klęcząca
Madonna Benois
Madonna w grocie - I wersja
Madonna z Dzieciątkiem i kotkiem
Madonna z goździkiem
Mona Lisa
Ostatnia Wieczerza
Pokłon Trzech Króli
Portret Ginevry Benci
Portret Isabelli d'Este
Portret muzyka
Studium lilii
Studium szkieletu
Święta Anna Samotrzecia
Święty Hieronim na pustyni
Zwiastowanie

Leonardo da Vinci (1452–1519), włoski malarz, architekt, filozof, muzyk, poeta, odkrywca, matematyk, mechanik, anatom, geolog.

[edytuj] A

  • Aby sporządzić pachnidło, weź świeżej wody różanej i zwilż nią ręce, po czym weź kwiat lawendy i rozetrzyj go w dłoniach, a osiągniesz udany efekt.
  • Akt płciowy i wszystko, co się z nim łączy, jest tak ohydny, że ludzie wymarliby szybko, gdyby nie był on uświęconym zwyczajem i gdyby nie istniały ładne twarze i zmysłowe dyspozycje.
  • Albowiem bardzo niechętnie opuszcza dusza ciało i wierzaj mi, że płacz jej i boleść nie są bez przyczyny.
  • Ambitnym, którzy nie zadowalają się dobrodziejstwem życia, ni pięknością świata, nałożono jako karę, że sami zamęczają swe życie i nie czują pożytku i piękności świata.
  • Albowiem wielka miłość rodzi się z wielkiej wiedzy o ukochanym przedmiocie.
  • Artysta nie osiąga nic wybitnego, jeśli nie wątpi w siebie i czasem się nie zawaha.

[edytuj] B

  • Być stałym nie znaczy ciągle zaczynać, lecz wytrwać.

[edytuj] C

  • Chcąc poznać, jaka dusza zamieszkuje w czyimś ciele, obserwujemy, w jakim to ciało lubuje się otoczeniu, bo jeśli panują w nim nieporządek i pomieszanie, taki sam nieporządek i pomieszanie panują w jego duszy.
  • Ci, którzy uprawiają praktykę bez pilności lub – by rzec lepiej – bez nauki, są jak żeglarze wypływający na morze statkiem bez steru i busoli, nie mając nigdy pewności, dokąd się skierują.
  • Ciało nasze poddane jest niebu, niebo poddane duchowi
  • Cierpliwość czyni z krzywdami podobnie, jak czynią szaty z zimnem; jeśli pomnożysz szat liczbę wedle siły zimna, to zimno nie zdoła Ci szkodzić; tak samo przeciw wielkim krzywdom, wzmóż cierpliwość, a krzywdy nie zdołają zranić twego ducha.
  • Ciężar, który nie znajduje oporu, spadnie w dół najkrótszą drogą, a najdolniejszym miejscem jest centrum świata.
  • Co jest podzielne w rzeczywistości, jest także podzielne w możliwości, lecz nie wszystkie ilości podzielne w możliwości są podzielne w rzeczywistości.
  • Czas, który upływa, ucieka skrycie i oszukuje człowieka; i nie ma rzeczy szybszej, niż lata; a kto sieje cnotę, zbiera sławę.
  • Człowiek jest naprawdę królem dzikich bestii, gdyż jego brutalność przewyższa ich brutalność. Żyjemy ze śmierci innych. Jesteśmy cmentarzyskami!
  • Człowiek nie różni się od zwierząt, jeśli pominąć cechy przygodne.
  • Człowiek zasługuje na pochwałę lub naganę tylko za takie czyny, których podjęcie lub odrzucenie leży w jego mocy.


  • Czy podobna, by w tak małej przestrzeni pomieściły się wizerunki całego wszechświata?
  • Czyż nie widzisz, jak liczne są postawy i czynności ludzkie? Czy nie widzisz, jak rozmaite są zwierzęta, a także drzewa, zioła i kwiaty? Czy nie widzisz różnorodności okolic górzystych i równinnych, źródeł, rzek, miast, budowli publicznych i prywatnych, narzędzi potrzebnych do użytku ludzkiego, szat rozmaitych, strojów i rzemiosł?

[edytuj] E

  • Eksperyment ze zmysłem dotyku. Jeśli założysz palec wskazujący na środkowy tak, by widoczny był cały paznokieć, wszystko, czego dotkniesz tymi dwoma palcami, wyda się podwojone, pod warunkiem że dotykany przedmiot jest gładki.

[edytuj] D

  • Dobre uczynki wznoszą się i sięgają Nieba, ponieważ cnota znajduje uznanie w oczach Boga. Złe uczynki natomiast przeciwnie, ponieważ są sprzeczne z wolą Boga – strącane są w otchłanie piekła.... O ty, który podziwiasz naszą cielesną powłokę – nie bądź smutny, że wraz z innymi dosięgnie ciebie śmierć, lecz raduj się, że nasz Stwórca obdarzył nas tak wyjątkowym narzędziem jak intelekt.
  • Dobry malarz musi namalować dwie rzeczy: człowieka oraz istotę jego duszy.
  • Dobrze jest często wstać i zająć się jakąś rozrywką, bowiem gdy wrócisz, będziesz łatwiej osądzał. Jeśli zaś będziesz ciągle tkwił przy swoim dziele, możesz ulec wielkim pomyłkom.
  • Dobrze jest również oddalać się tak, aby obraz wydawał się mniejszy i dać się objąć jednym rzutem oka. Lepiej niż z bliska rozpoznać można wówczas brak proporcji członów i dysharmonię kolorów.
  • Doktorzy, którzy zajmują się chorymi, powinni koniecznie zrozumieć, czym jest człowiek, czym jest życie i czym jest zdrowie, i w jaki sposób równowaga i harmonia tych elementów je podtrzymuje.
  • Doświadczenie nie zwodzi nigdy, błądzą jeno nasze sądy, obiecując sobie po nim wynik taki, jaki nie może mieć uzasadnienia w naszych doświadczeniach.
  • Drzewo żywi ogień, który je pożera.

[edytuj] G

  • Gdzie więcej uczucia, tam większe męczeństwo.
  • Gdy już posmakowałeś lotu, zawsze będziesz chodzić po ziemi z oczami utkwionymi w niebo, bo tam właśnie byłeś i tam zawsze będziesz pragnął powrócić

[edytuj] I

  • Istnieje zło, które mi nie szkodzi, jak i dobro, które mi nie służy.

[edytuj] J

  • Ja jednak mniemam, że płonne i błędne są te nauki, które nie zrodziły się z doświadczenia, macierzy wszelkiej pewności, i które nie prowadzą do znanych już doświadczeń, to znaczy takie, które ani w swym początku, ani w środku, ani na końcu nie przeszły przez żaden z pięciu zmysłów.
  • Jak dzień dobrze przeżyty daje dobry sen, tak życie dobrze spędzone daje dobrą śmierć.
  • Jak jedzenie bez chęci szkodliwe jest zdrowiu, tak uczenie się bez ochoty psuje pamięć, która też nie zatrzymuje rzeczy przyjętej.
  • Jak żelazo z bezczynności rdzewieje, a woda gnije lub marznie od zimna, tak umysł psuje się bez ćwiczenia.
  • Jedna dusza rządzi oboma ciałami, dzieląc swoje pragnienia, obawy i smutki z tą istotą i ogółem zwierzęcych organów.
  • Jeśli pojmiesz, że starość ma mądrość za pokarm, pracuj w ten sposób w młodości, by starości twej nie brakło pożywienia.
  • Jeśli zaprawdę nie posiadam wiedzy, by cytować autorów, jak robią to inni, to i tak o wiele lepszą i bardziej wartościową rzeczą jest odczytywanie znaczeń za pomocą osobistego doświadczenia, które służy nauką własnym mistrzom. Uczeni przechodzą obok dumni, nadęci i pompatyczni, przyozdobieni w owoce pracy nie swojej, lecz innych, mnie nie pozwalając zebrać owoców nawet mej własnej.

[edytuj] K

  • Każdą przeszkodę niszczy karność.
  • Każde poznanie ma źródło w uczuciu.
  • Każdy człowiek pragnie zebrać majątek, by dać go lekarzom, niszczycielom zdrowia. Więc ci muszą być bogaci.
  • Kto chce się wzbogacić w ciągu jednego dnia, zostanie w ciągu roku powieszony.
  • Kto chwyta węża za ogon, tego on ugryzie.
  • Kto dół grzebie, ten się w nim pogrzebie.
  • Kto nie kiełzna rozkoszy, zniża się do zwierząt.
  • Kto podcina drzewo, na tym pomści się ono swym upadkiem.
  • Kto podgrzebuje mur, temu mur spadnie na grzbiet.
  • Kto rozprawia, powołując się na autorytet, nie posługuje się rozumem, lecz raczej pamięcią.
  • Kto się niczego nie boi, ponosi często szkodę, żałuje często.
  • Kto zła nie karze, każe je czynić.
  • Kto życia nie ceni, nie wart go.

[edytuj] L

  • Leczenie jest przywracaniem do równowagi zaburzonych żywiołów... w żywym ludzkim ciele.
  • Lepiej umrzeć niż żyć bez wolności.
  • Ludzie dobrzy pragną wiedzieć z popędu przyrodzonego.
  • Ludzie wyższych talentów pracują, mimo że pozornie nic nie robią.
  • Ludzka mowa zmienia się w kontemplację boskości.

[edytuj] Ł

  • Łatwiej powiedzieć „nie” na początku, niż na końcu.

[edytuj] M

  • Malarz, który nie ma wątpliwości osiągnie niewiele.
  • Medyceusze stworzyli mnie i zniszczyli.
  • Miłość każdej rzeczy jest owocem naszej wiedzy o tej rzeczy i wzrasta wraz z pogłębianiem tej wiedzy.
  • Miłość przezwycięża wszystko.
  • Moje rysunki ludzkiego ciała będą dla ciebie równie zrozumiałe, jak gdybyś miała przed sobą prawdziwego człowieka; uczyniłem tak dlatego, że skoro chcesz poznać anatomię części ludzkiego ciała, ty, a raczej twoje oko, musi ujrzeć każdą z nich z różnych stron, przyglądając się im z dołu, z góry i z boków, obracając je i poszukując punktów zaczepienia każdego z członków... Tak więc na podstawie moich rysunków będziesz mógł poznać wszystkie części ciała, a każdą – dzięki wykorzystaniu wszystkich środków przekazu – z trzech punktów widzenia.
  • Muzyka nie może być zwana inaczej niż młodszą siostrą malarstwa, zważywszy, że jest przedmiotem słuchu, zmysłu pośledniejszego niż oko... malarstwo jest doskonalsze i przewyższa muzykę, gdyż nie umiera ono bezpośrednio po swym powstaniu...
  • Myślałem, że uczę się, jak żyć, a uczyłem się jak umierać.
  • Myśli zwracają się ku nadziei.

[edytuj] N

  • Najbardziej ci do twarzy z uśmiechem.
  • Największy błąd ludzki tkwi w ich mniemaniach.
  • Namiętność ducha wypędza żądze.
  • Nasze ciało zależy od nieba.
  • Naśladowanie rzeczy starożytnych jest chwalebniejsze, niż naśladowanie nowoczesnych.
  • Natura nie łamie swych praw.
  • Nawet najmniejszy kotek to żywe arcydzieło.
  • Nic nie zwodzi nas bardziej niż sąd własny.
  • Niczego nie bój się bardziej, niż złej sławy. Rodzi się ona z występków.
  • Nie brak nam sposobów, ni dróg do mierzenia i dzielenia tych naszych dni nędznych, w których musimy jeszcze sobie podobać, by nie traciły się i ie mijały daremnie i bez jakiejkolwiek chwały, nie zostawiając po sobie pamięci w umysłach śmiertelnych. Niech ten nasz nędzny przechód nie minie na próżno.
  • Nie cofa się ten, kto związał się z gwiazdami.
  • Nie ma większego ni mniejszego władztwa, niż władztwo nad sobą samym.
  • Nie ma zgoła pewności tam, gdzie nie można zastosować jednej z nauk matematycznych, lub tych, które związane są z matematyką.
  • Nie odchodzę od swojej koleiny.
  • Niech oczekuje szkody, kto daje sobą kierować nowicjuszom w radzie.
  • Nieużywane żelazo rdzewieje, stojąca woda traci swoją czystość i gdy jest zimno zamarza – podobnie bezczynność nadwątla żywotność umysłu.
  • Nigdy nie znuży mnie użyteczność.
  • Nikt nie powinien naśladować innych, gdyż wtedy zasługuje na tytuł wnuka, a nie syna natury, Sądząc według obfitości naturalnych form ważne jest, by kierować się prosto ku przyrodzie.

[edytuj] O

  • O głupoto ludzka! Czyż nie widzisz, że żyłaś z sobą przez całe życie, a nie znasz jeszcze rzeczy, którą w najwyższym stopniu posiadasz, to jest swego szaleństwa?
  • O radę pytaj tego, kto sam sobie radzi.
  • Obraz nie płodzi niezliczonego potomstwa jak drukowana książka. Tylko on jest niepowtarzalny i nie rodzi dzieci kropla w kroplę podobnych do siebie. Dzięki tej wyjątkowości jest doskonalszy od powielanych wszędzie.
  • Od wczesnych lat życia wyrzekłem się jadania mięsa. Przyjdzie czas, gdy ludzie tacy jak ja będą patrzeć na mordercę zwierząt tak samo jak teraz patrzą na mordercę ludzi.
  • Odkrywam ludziom początek pierwszej lub może drugiej przyczyny ich istnienia.
  • Oko ogarnia piękno całego świata.
  • Oto patrz: nadzieja i pragnienie powrotu do swej ojczyzny i stanu pierwotnego czyni podobnie, jak ćma ze światłem, i człowiek, który zawsze wśród pragnień ustawicznych oczekuje świątecznie nowej wiosny i zawsze nowego lata, ... i któremu się zdaje, że rzeczy upragnione skoro nadejdą, są zbyt spóźnione, nie widzi, że żąda własnego rozkładu! Lecz pragnienie to jest kwintesencją, duchem żywiołów, który czując, że jest zamknięty w ciele ludzkim, pragnie ciągle wrócić do tego, który go wysłał. I winieneś wiedzieć, że to pragnienie jest ową kwintesencją, objawem towarzyszącym naturze...
  • Oto rzecz, którą tym mniej się ceni, im bardziej jej potrzeba: rada.

[edytuj] P

  • Pięć zmysłów – to pięć sług duszy.
  • Poprzez naszą sztukę zwać się możemy wnukami Boga.
  • Posiąść wszelką wiedzę leży w zasięgu możliwości człowieka.
  • Posłuszny jestem Ci, Panie, najpierw dla miłości, którą, jak słuszna, winienem żywić dla Ciebie, powtóre, iż możesz skracać lub przedłużać życie ludzkie.
  • Prawda jest zawsze tylko córką czasu.
  • Prawdziwa wiedza zrodziła się z wrodzonej zdolności, a ponieważ winno się bardziej chwalić przyczynę niż skutek, tedy bardziej chwalić będziesz wrodzoną zdolność bez uczoności, niż uczonego bez zdolności.
  • Prostota jest szczytem wyrafinowania.
  • Przemierzam kraj, pragnąc wyjaśnić sprawy, których nie rozumiem. Skąd na szczytach gór biorą się muszle, odciski korali, roślin i wodorostów zwykle występujących w morzu. Dlaczego grzmot trwa dłużej od swej przyczyny i czemu błyskawica jawi się oczom z chwilą powstania, a grzmot, by się przemieścić wymaga czasu. W jaki sposób różne koła powstają na wodzie wokół miejsca uderzonego przez kamień i jak ptak utrzymuje się w powietrzu. Te pytania i inne niezwykłe zjawiska całe życie angażują moje myśli.
  • Przeszkoda mnie nie zegnie.
  • Przez pijaka wypite wino mści się na nim.

[edytuj] R

  • Rodzi się próżnia tam, gdzie umiera nadzieja.
  • Rzadko pada, kto dobrze stąpa.
  • Rzecz wyobrażona porusza zmysły, zatem wyobraźnię, jako pojęcie lub zdolność, można przyrównać się do steru lub wędzidła.

[edytuj] S

  • Serce jest jak orzech, z którego wyrasta drzewo tętnic i żył.
  • Siła rodzi się z przymusu, a umiera z wolności.
  • Spośród wspaniałych rzeczy, które można znaleźć wśród nas, istnienie nicości jest najwspanialsze.
  • Sprzedajesz nam, Boże, wszystkie dobra za cenę trudu.
  • Strach powstaje wcześniej niż wszystko inne.

[edytuj] T

  • Tak ci, co otwierają usta i nie strzegą tajemnicy, są łupem słuchacza zdradnego.
  • Tam, gdzie linię a – m przecina linia c – b, zbiegają się wszystkie zmysły.
  • Ten, kto ma dostęp do źródła, nie czerpie z kałuży.
  • Trud ucieka z sławą na ramieniu, prawie ukryty.
  • Trzeba kontemplować i dużo myśleć. Kto mało myśli ten dużo traci.
  • Ty, dobry Boże, zsyłasz na nas wszystkie dobra za cenę naszej pracy.

[edytuj] U

  • Umiarkowanie kiełzna wszystkie występki.
  • Upewnij się, że znasz budowę wszystkiego, co chcesz przedstawić.

[edytuj] W

  • Wiadomo, że rozpoznajemy wady raczej w dziełach cudzych niż własnych,... gdy malujesz, powinieneś mieć pod ręką płaskie zwierciadło i często oglądać w nim swe dzieło. Jeśli je bowiem ujrzysz w odwróconym odbiciu wyda się jakoby wykonane ręką cudzą i lepiej osądzisz swe błędy.
  • Wielu kupowało i sprzedawało omamy i fałszywe cuda, oszukując głupią tłuszczę.
  • Wielu uzna za słuszne ganić mnie, wykazując, że twierdzenia, że twierdzenia moje sprzeciwiają się autorytetowi pewnych ludzi, którym wielka cześć się należy mimo ich niedoświadczone sądy; nie zważają, że dzieło moje zrodziło się z prostego i czystego doświadczenia, które jest prawdziwą mistrzynią.
  • W pierwszych godzinach dnia atmosferę na południu, w pobliżu horyzontu, okrywa mgiełka zabarwionych na różowo chmur, ciemniejąca ku zachodowi; natomiast bliżej wschodu wilgotne opary na horyzoncie wydają się jaśniejsze od samego horyzontu; biel domów na wschodzie zaledwie wyróżnia się z tła, na południu zaś im dalej się znajdują, tym bardziej ciemnoróżowego odcienia nabierają, a jeszcze bardziej na zachodzie; z cieniami zaś jest odwrotnie, gdyż te rzucane przez białe domy, znikają.
  • Wszelka nasza wiedza ma początek w naszych zmysłach.
  • Wszystko jedno: chwalić złego, czy mówić źle o dobrym.
  • Wszystko jest powiązane ze wszystkim innym.
  • Wszystko pochodzi ze wszystkiego, wszystko jest ze wszystkiego zrobione i wszystko powraca do wszystkiego.
  • Wypróbowałem również, że jest wielce pożyteczne, jeśli spoczywając w ciemności w swym łóżku, powtarzać sobie będziesz zarysy powierzchni kształtów uprzednio studiowanych lub inne rzeczy godne subtelnych rozważań. Jest to czynność chwalebna i pożyteczna dla utwierdzenia rzeczy w pamięci.
  • Wystarczy, że raz doznasz lotu, a będziesz zawsze chodził z oczami zwróconymi w stronę nieba, gdzie byłeś i gdzie pragniesz powrócić.
    • Zobacz też: lot

[edytuj] Z

  • Zaledwo zrodzi się cnota, rodzi przeciwko sobie zawiść; i prędzej spotkasz ciało bez cienia niż cnotę bez zawiści.
  • Zaślepia nas ignorancja i wiedzie na manowce. O! przeklęci śmiertelnicy, otwórzcie wreszcie oczy!
  • Zawiść przedstawia się z figą, zwrócona ku niebu, gdyż gdyby mogła użyłaby swych sił przeciw Bogu.
  • Zawiść rani fałszywymi oskarżeniami.
  • Zdobądź w młodości twej to, co wynagrodzi szkodę twej starości. I jeśli pojmiesz, że starość ma mądrość za pokarm, pracuj w ten sposób w młodości, by starości twej nie brakło pożywienia.
  • Zdobycie każdej wiadomości jest zawsze pożyteczne dla umysłu, gdyż będzie on mógł wygnać z siebie rzeczy nieużyteczne a zachować dobre. Bo nie można żadnej rzeczy kochać ni nienawidzić, jeśli się jej wprzód nie poznało.
  • Zgłębiaj naukę, którą jest sztuka i sztukę, którą jest nauka.
  • Ziemia nie znajduje się w środku koła słonecznego, ani w środku świata.
  • Złe towarzystwo wciąga dobrych w zgubę.
  • Zły to uczeń, który nie przewyższa swego mistrza.
  • Zostawiajmy po sobie dobre imię i trwałą pamięć wśród śmiertelnych, aby życie nasze nie przeszło nadaremnie.

[edytuj] Ż

  • Życie dobrze użyte jest długie.

[edytuj] Ź

  • Źle czynisz, jeśli chwalisz, gorzej, jeśli ganisz rzecz, której dobrze nie znasz.


[edytuj] Cytaty o Leonardzie da Vinci

  • Często mówi się, że Leonardo rysował tak dobrze, bo tak wiele wiedział; prawdziwsze byłoby stwierdzenie, że tyle wiedział, bo tak dobrze rysował.
  • Dla niego zwykłe tak nie było odpowiedzią.
  • Jest jego wielką zasługą to, iż własnym przykładem pokazał nam, że poszukiwanie piękna i dążenie do prawdy nie wykluczają się wzajemnie.
  • Leonardo miał umysł o nastawieniu tak heretyckim, że nie zgadzał się z żadną religią, będąc znacznie bardziej filozofem niż chrześcijaninem.
  • Leonardo szedł przez Santa Trinita z P. da Gavine. Gdy mijali Pancaccia degli Spini, grupa obywateli, którzy spierali się tam o ustęp z Danta, zwróciła się do niego z prośbą o wyjaśnienie im tego fragmentu. Akurat przechodził tamtędy przypadkiem Michele Agnolo i Leonardo odpowiedział im: "Jest tu Michele Agnolo, on wam rzecz wyłoży". Na co Michele Agnolo, biorąc to za despekt, odparł gniewnie: "Sam im ją wyłóż, ty, któryś obmyślił konia do odlania w brązie, a nie mogąc go odlać, ze wstydu goś porzucił". To rzekłszy, pokazał im plecy i odszedł. A wrośnięty w ziemię Leonardo pokraśniał na te słowa.
    • Autor: naoczny świadek, anonim
  • Leonardo wiedzie życie nadzwyczaj nieuporządkowane i bezładne, zdaje się żyć z dnia na dzień.
    • Autor: anonim z Florencji
  • Leonardowi naukowcowi i Leonardowi malarzowi zwykle poświęca się osobne prace. Jeśli wziąć pod uwagę jego trudności w prześledzeniu badań mechanicznych lub naukowych, jest to ostrożny sposób postępowania. Niemniej metoda ta nie może zadowolić w pełni, ponieważ ostatecznie historii sztuki nie sposób właściwie zrozumieć, nie odnosząc się do historii nauki. Obydwie dziedziny zajmują się badaniem symboli, poprzez które człowiek wyraża swoje schematy myślenia i które – czy to symbole graficzne czy matematyczne, opowieści czy formuły – są odbiciem tych samych przemian.
  • Nauczył się grać na lutni tak doskonale jak ci, co z natury obdarzeni słuchem.
  • Nie ulega wątpliwości, którą z zasad określa prawdziwy kierunek koleiny, którą chciał żłobić Leonardo: ta, którą nazywał doświadczeniem.
  • Nie zadowalał się obserwacją, jak dana rzecz działa; pragnął odkryć dlaczego tak się dzieje. Ta dociekliwość zmieniła go z technika w naukowca.
  • Nigdy nie było na świecie człowieka, który wiedziałby tyle co Leonardo i to nie tylko w dziedzinie rzeźbiarstwa, malarstwa czy architektury, gdyż był on też wielkim filozofem.
  • Okazujemy mu szacunek, gdy uczymy się od niego.
  • Podobnie jak sportowcy wzmacniają mięśnie, tak Leonardo ćwiczył zmysły, kształcąc swoją zdolność obserwacji. Z jego notatników znamy gimnastykę umysłową, jakiej się poddawał.
  • Pokochaliśmy go, zanim poznaliśmy osobiście, a teraz, gdy mamy go przy sobie i z doświadczenia możemy mówić o jego rozlicznych talentach, zaprawdę widzimy, że imię Leonarda, choć już słynne dzięki malarstwu, nie otrzymało należnej pochwały z racji wielu innych posiadanych przezeń przebogatych darów.
  • Poza tym, że był niezwykłej urody, posiadał zdolności w każdej dziedzinie.
  • Przemienił on... namiętność w dążenie do wiedzy...
  • Siłą, jaką posiadał, powstrzymywał każdą wściekłość. W prawej ręce giął klamry murarskie lub podkowy, jak gdyby były z ołowiu.
  • .. tracił dużo czasu, rysując regularne węzły sznurów, w których można było śledzić wątek bięgnąc z jednego końca do drugiego, aż zamykało się koło. Trudny i piękny tego rodzaju rysunek został odbity w miedziorycie, a w jego środku czyta się słowa: Leonardus Vinci Academia.
  • W ciągu paru miesięcy tak się nauczył arytmetyki i takie na tym polu zrobił postępy, że zadziwił swych mistrzów pytaniami i zagadnieniami.
  • ... wprowadził do nauki spojrzenie artysty. Rozumiał, że nauka tak jak malarstwo musi dojrzeć strukturę natury w detalach... dał nauce to, co najpotrzebniejsze: przeczucie artysty, że szczegóły przyrody mają istotne znaczenie – jak szybko spadają dwa ciała o niejednakowej masie lub czy orbity planet są koliste czy eliptyczne.
  • W przeciwieństwie do Dantego nie żywił namiętnych uczuć do kobiety. W odróżnieniu od Giotta, Dantego lub Brunelleschiego nie był raczej lojalny wobec państwa; nie był też oddany Kościołowi ani Chrystusowi. Chętnie też przyjmował zamówienia od Medyceuszy, Sforzów i królów Francji, od papieży i od ich wrogów. Nie miał w sobie zmysłowego zamiłowania do spraw doczesnych jak Boccaccio czy Chaucer, zuchwałości Rabelaise'go, pobożności Dantego ani religijnej pasji Michała Anioła.
  • Zwykł był studiować wszystkie dostępne wypowiedzi klasycznych i starożytnych autorytetów na interesujące go tematy.

[edytuj] Zobacz też