Platon

Platon

Platon (427–347 p.n.e.) – grecki filozof.

Państwo

• A niewiedza i nierozum, czy to nie jest też niedostatek w stanie duszy?
  • Źródło: Księga IX

• A jeżeli się do rządów zabiorą ludzie ubodzy i jeśli łaknący dóbr osobistych dorwą się do dobra publicznego, aby je rozdrapywać dla siebie, wtedy nie ma sposobu. Zaczną się walki o władzę i taka wojna domowa wewnątrz państwa zgubi i samych walczących i zgubi resztę państwa.
  • Źródło: Księga VII

• Ani państwo, ani ustrój państwowy, ani tak samo człowiek nigdy nie będzie doskonały, zanim na tych nielicznych miłośników mądrości, których dziś ludzie nie nazywają złymi, tylko twierdzą, że z nich nie ma żadnego pożytku, jakąś konieczność ze zrządzenia losu nie spadnie, żeby się chcąc czy nie chcąc, sprawami państwa zajmować zaczęli, a państwo żeby ich słuchać musiało.
  • Źródło: Księga VI

• A szczyt niesprawiedliwości to: uchodzić za sprawiedliwego nie będąc nim.
  • Źródło: Księga II

• Ci, którzy z rozumem i z dzielnością nie mają nic wspólnego, a czas spędzają na ucztach i tym podobnych przyjemnościach, i to jest całe ich doświadczenie, ci, zdaje się, zjeżdżają tylko na dół, a stamtąd z powrotem do połowy drogi i na tej przestrzeni plączą się całe życie, a nie mijają tej granicy nigdy i nigdy się nie wznoszą do tego i nie patrzą na to, co jest naprawdę wysoko, i nigdy się istotnie nie napełniają tym co istnieje; więc pewnej a czystej rozkoszy nie kosztują, tylko tak jak bydło patrzą zawsze w dół i schylają się ku ziemi i ku stołom, pasą się tam i parzą, a że każdy z nich chce mieć tego więcej niż inni, więc kopie jeden drugiego i bodzie żelaznymi rogami i kopytami, i zabijają się nawzajem, bo nie napełnili tym, co istnieje, ani tego, co w nich samych jest, ani tego, co w nich jest szczelne.
  • Źródło: Księga IX

• I mówi to każdy, kto się kimś opiekuje, że trzeba być sprawiedliwym, ale samej sprawiedliwości nikt nie chwali.
  • Źródło: Księga II

• Jak długo (…) miłośnicy mądrości nie będą mieli w państwach władzy królewskiej (…), tak długo nie ma sposobu, żeby zło ustało.
  • Źródło: Księga V

• Kiedy się zbliżają do przykrości, wtedy myślą słusznie i doznają przykrości istotnie, a kiedy się od przykrości poruszają w kierunku do tego, co pośrodku, wtedy się im gwałtownie narzuca to przekonanie, że dochodzą do zaspokojenia i do rozkoszy, a tymczasem to tak, jakby wzrok przenosili z czarnego na popielate, a białego nie znali, tak samo się łudzą przenosząc oczy z przykrości na brak przykrości, a przyjemności prawdziwej nie znając?
  • Źródło: Księga IX

• Kto jest istotnie dyktatorem, ten jest istotnie niewolnikiem, to jest największa niewola i poniżanie się, i schlebianie typom najgorszym. Taki człowiek zgoła nie zaspokaja E swoich pożądań, tylko cierpi niezliczone niedostatki i okazuje się w świetle prawdy biedakiem, jeżeli ktoś umie zobaczyć całą duszę – to człowiek, którego strach dławi całe życie i wciąż go chwyta skurcz i ustawiczna męka, jeżeli jego stan jest podobny do stanu państwa, którym on włada
  • Źródło: Księga VIII

• Nikt nie jest sprawiedliwy z dobrej woli, tylko z musu, bo sprawiedliwość to nie jest dobro dla jednostki.
  • Źródło: Księga II

• Prawu nie na tym zależy, aby jakiś jeden rodzaj ludzi był osobliwie szczęśliwy; prawo zmierza do tego stanu dla całego państwa; harmonizując obywateli namową i przymusem, skłania ich do tego, żeby się z sobą dzielili tym pożytkiem, 520 jaki każdy potrafi przynieść dla wspólnego dobra; prawo samo wytwarza takich ludzi w państwie nie na to, żeby potem pozwolić każdemu, niech sobie idzie, którędy sam zechce, ale na to, żeby się nimi posługiwać dla zjednoczenia państwa
  • Źródło: Księga VII

• Szczyt niesprawiedliwości to: uchodzić za sprawiedliwego nie będąc nim.
  • Źródło: Księga II

• To, co nadaje prawdę przedmiotom poznania a poznającemu daje moc poznawania, nazywaj Ideą Dobrą.
  • Źródło: Księga VI

• Więc pomiędzy wiedzą i niewiedzą byłoby mniemanie.
  • Źródło: Księga V

• Wszystko, co piękne, jest naprawdę trudne.
  • Źródło: Księga VI

• Wszystko, co zgubę przynosi i psuje, to zło, a to, co ocala i przynosi pożytek, to dobro.
  • Źródło: Księga X

Inne

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż

B

• Bezmyślność to choroba duszy. Występuje w dwóch postaciach: manii i niewiedzy.

• Bezprawie panuje wtedy, gdy prawa są złe albo gdy się ich nie słucha, albo gdy ich w ogóle nie ma.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

• Bo takie rzeczy miłość z ludźmi wyprawia: nieszczęśliwym każe się gryźć rzeczami, którymi by się nikt nie martwił, a szczęśliwym chwalić każe i takie rzeczy, którymi się cieszyć nie warto.
  • Źródło: Fajdros

• Bogowie obdarzyli nas członkiem tyrańskim, który gwałtownością swego apetytu chce wszystko poddać swej woli.

C

• Celem naszych czynów powinno być czynienie dobra.

• Często w małżeństwie pierwej się rodzą przykrości niż dzieci.

• Człowiek zupełnie nie tknięty szałem nie wejdzie do świątyni muz.

D

• Demokracja prowadzi do dyktatury.

• Dobrzy to ci, którzy zadowalają się marzeniem o tym, co źli rzeczywiście robią.

• Doświadczenie pozwala nam kierować własnym życiem wedle zasad sztuki, brak doświadczenia rzuca nas na igraszkę losu.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

G

• Gdy zmienią się trendy muzyczne, jednocześnie zmianom ulegają fundamentalne prawa państwa.

H

• Herkules dwanaście ciężkich prac wykonał, a trzynastej nie mógł podołać: żony nie mógł poskromić.
  • Zobacz też: żona

I

• Im większy jest płomień, tym prędzej miłość sama się strawi.

J

• Jest miejsce na ziemi, w którym nigdy prawdziwej wesołości nie było, a to jest w złym małżeństwie.

• Jeżeli jest tylko snem bez marzeń, toż przedziwnym zyskiem byłaby śmierć... Bo zdaje mi się, że gdyby ktoś miał wybrać w myśli taką noc, w której tak twardo zasnął, że nawet mu się nic nie śniło, i inne noce i dni swego życia miał z nią zestawić i zastanowiwszy się powiedzieć, ile też dni i nocy przeżył lepiej i przyjemniej od tamtej, to myślę, że (…) na palcach policzyć by je można (…), więc jeżeli śmierć jest czymś w tym rodzaju, to ja ją mam za czysty zysk!
  • Źródło: Fedon
  • zobacz też noc, sen, śmierć

K

• Każdy prowadzi jakąś kalkulację, którą nazywamy nadzieją.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.
  • Zobacz też nadzieja

• Każdy zakochany jest poetą.

• Kobieta brzydka łatwo zachować cnotę może.

• Korzystaj z każdej chwili dnia, abyś go nie zmarnował.

• Kultura przynosi także zwycięstwo, choć zwycięstwo czasem obniża kulturę.
  • Zobacz też: kultura

L

• Lepiej być krzywdzonym niż krzywdzącym.

• Lepiej chyba pójść choćby kawałek dobrą drogą, niż zajść daleko, lecz źle.

M

• Małżonkowie niecierpliwi są jak dwa polana rozpalone, które im bliżej siebie, tym się bardziej niszczą.

• Małżeństwo dobrane, jakież to szczęście na ziemi! Jeżeliby się kiedy sprzeciwiać sobie mogli, chybaby to wtenczas nastąpiło, gdyby jedno za drugie umierać chciało.

• Marionetkami są bowiem ludzie w większości wypadków i rzadko tylko mają coś wspólnego z prawdą.
  • Źródło: Prawa, s. 270

• Mąż powinien okazywać względy żonie, a będzie miał w niej zaufanie jak w przyjaciółce.

• Miarą mowy nie jest ten, który mówi, lecz ten, który słucha.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

• Miłość najtrudniejszych przemian dokonuje: bojaźliwego czyni odważnym, a odważnego bojaźliwym, leniwca pracowitym, skąpca hojnym.

• Miłość ślepa.
  • Amor caecus (łac.)
  • Źródło: Prawa 5, 4, 731
  • Zobacz też: miłość

• Miłość – to tęsknota za wiecznym zjednoczeniem z drugą osobą.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
  • Zobacz też: tęsknota

• Młodzieniec staje się mężczyzną, kiedy obchodzi kałużę zamiast w nią wejść.

• Możesz się dowiedzieć więcej o danej osobie podczas godzinnej gry niż po rocznej z nią konwersacji.

• Muzyka była podzielona na różne rodzaje i style: jeden rodzaj pieśni stanowiły modły do bogów, nazywano je hymnami, przeciwny im charakter wykazywał inny rodzaj pieśni, można by je nazywać trenami.
  • Źródło: Prawa

• Myśleć to co prawdziwe, czuć to co piękne i kochać co dobre – w tym cel rozumnego życia.
  • Zobacz też: piękno

N

• Na uczty do dzielnych mężowie dzielni zbierają, choćby ich nie proszono.
  • Źródło: Uczta

• Najlepsze to życie, które łączy troskę z beztroską.

• Najważniejszy w każdym działaniu jest początek.

• Największe zło to tolerować krzywdę.

• Nic się nie dzieje przypadkowo, zawsze jest jakaś przyczyna i konieczność.

• Nie kocha szczerze żadnej, kto więcej jak jedną kobietę kocha.

• Nie obrażaj się na bieg zdarzeń. One i tak tego nie zrozumieją.

• Nie próbuj pomnożyć mienia, próbuj raczej umniejszyć swe żądze.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

• Nie trzeba do prawdziwej miłości wnosić nic z obłąkania ani nic podobnego do rozpusty.

• Nie umiem wymienić rozkoszy większej i ostrzejszej niż rozkosz płciowa ani takiej, która więcej rozum miesza.

• Nie urodziliśmy się dla nas lecz dla naszej ojczyzny.

• Nieprawdą jest, że gdy jest pod ręką miłośnik, lepiej oddać się temu, co nie kocha niż zakochanemu, bo ten jest maniak, a tamten ma zdrowe zmysły.

• Niesprawiedliwy człowiek, jeśli jest on zręczny, zawsze będzie wydawało się, że ma słuszność, nieuczciwie zakryje najpotworniejsze przestępstwa i zawsze będzie mieć gotowe usprawiedliwienie jeśli zostanie odkryty. Sprawiedliwy, z drugiej strony, będzie działać na rzecz sprawiedliwości, a nie tylko dla pozoru sprawiedliwości. I co mu się przydarzy? Skończy będąc oskarżonym o inne przestępstwa oraz zostanie najprawdopodobniej wychłostany i ukrzyżowany.

• Nieszczęśliwi małżonkowie, co się tylko kochają, przyjaźń z miłością złączone potrzebniejsza im w życiu.

O

• Obserwuj, słuchaj, rzadko osądzaj i nie chciej za dużo.

• Odwaga jest to wiedza o tym, czego się bać, a czego nie.
  • Zobacz też: odwaga

R

• Rozmawiać i poznawać na tym polega szczęście.
  • Zobacz też: szczęście

• Rzeczy się stają, idee istnieją.
  • Zobacz też: idee

S

• Starość i małżeństwo mają podobieństwo: obojga sobie życzymy, a jak przyjdą, często jesteśmy smutni.

• Starzec i pijany są po dwakroć jak dzieci.

• Strach jest oczekiwaniem zła.

Ś

• Światło jest cieniem Boga.

T

• Ten zaś, co ni dla siebie mądry, ni drugiego przestróg nie słucha, nie jest zdatny do niczego.

• Ten, kto ma spokojne i pogodne usposobienie, łatwiej przyjmuje starość.
  • Zobacz też: starość

• Ten, kto wymyślił piwo, był mędrcem.
  • Zobacz też: piwo

• Ten, który kocha, staje się zaślepiony wobec przedmiotu swojej miłości.

• Tylko umarli widzieli koniec wojny.

• Tylko uczciwe życie jest szczęśliwe.

W

• W winie prawda.
  • In vino veritas
  • Znaczenie: wino rozwiązuje język, jest serum prawdy.

• W swej głupocie [ludzie] doszli do przekonania, że w muzyce nie istnieje dobro ani zło, a jedynym kryterium jej oceny jest przyjemność, jaką może dawać. Muzyka sama w sobie nie stanowi wartości, ale związana z nią niemoralność i duch bezprawia.

• Wino czyni ubogiego bogatym w fantazje, a bogatego biednym w rzeczywistość.

• Wiedza jest drugim słońcem dla ludzi.

• Wszystkie lata naszego życia, od dzieciństwa do starości, są bardzo krótkim okresem w porównaniu z wiecznością.

Z

• Z dwóch rodzajów zła nigdy nie wybierze większego ten, kto może wybrać mniejsze.

• Za największego wroga ludzie mają tego, kto mówi im prawdę.
  • Źródło: Wielka księga mądrości, wybór Jacek i Tomasz Ilga

• Zdrowie jest najpierwszym dobrem, uroda drugim, a bogactwo trzecim.

• Zręczność to talent, aby dojrzeć akurat kres każdej rzeczy.

Ż

• Żona ma być kochaniem męża; ale mąż przy niej niech nie będzie zniewieściałym.

• Życie niekontrolowane jest bezwartościowe.

O Platonie

• Godne uznania w jego życiu jest nie to, czego dokonał, ale to, czego próbował. W naszych czasach smutne jest nie to, czego nie osiągamy, ale to, czego nie próbujemy. Prawdziwy idealizm polega na podejmowaniu prób.
  • Autor: Ludwig Marcuse, Der Philosoph und der Diktator

• Miłuję Platona, lecz milsza mi prawda.
  • Amicus Plato, sed magis amica veritas. (łac.)
  • Autor: Arystoteles

• W Polsce niestety nadal uważa się, że lepiej dyskutować o Platonie, niż uczyć się, jak działa czip w komputerze.
  • Autor: Łukasz Turski, media.wp.pl, 1 marca 2011